yahoo
TỔNG ĐÀI TƯ VẤN
1900.6180

CHẨN ĐOÁN SỐT DENGUE / SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE  12:11 07/11/2012

Nhiễm virút Dengue (DEN) có thể nhẹ, không triệu chứng lâm sàng, hoặc có triệu chứng lâm sàng biểu hiện Sốt Dengue/Sốt xuất huyết Dengue(SD/SXHD). Bệnh sốt xuất huyết lây.. [..]

 I .Chẩn đoán Sốt Dengue /Sốt  xuất huyết Dengue :

1.Chẩn đoán lâm sàng sốt Dengue:

Bệnh nhân sốt 2-7 ngày và có ≥ 2 dấu hiệu sau :

-Đau đầu

-Đau sau hốc mắt

-Đau cơ/ đau khớp

-Phát ban da

-Buồn nôn và nôn

-Có thể thấy da xung huyết, hồng ban, hoặc một vài ban xuất huyết.

Xét nghiệm công thức máu: Số lương bạch cầu giảm, số lượng tiểu cầu trên 100.000/mm3 và hematocrit chưa tăng trên 20%.

(*) Xuất huyết tự nhiên  gồm : chấm xuất huyết dưới da, chảy máu mũi, chảy máu nướu răng, xuất huyết tiêu hóa, rong kinh .

2.Chẩn đoán sốt xuất huyết Dengue :

Bệnh sốt xuất huyết Dengue (SXHD) đuợc đặc trưng bởi hiện tượng thất thoát huyết tương dẫn đến sốc giảm thể tích và rối loạn đông máu gây ra  xuất huyết. Sốc giảm thể tích và xuất huyết là nguyên nhân chính gây tử vong ở bệnh nhân bị SXH nếu không được chẩn đoán sớm và điều trị đúng.

2.1 . Chẩn đoán lâm sàng :  

Theo tiêu chuẩn của tổ chức Y tế thế giới ( TCYTTG), 1997 :


Lâm sàng :

-Sốt cao: đột ngột, liên tục 2-7 ngày

-Có một trong các biểu hiện xuất huyết :

-Dấu dây thắt (+)

-Chấm xuất huyết đưới da, vết xuất huyết, bầm chỗ tiêm chích.

-Chảy máu mũi, chảy máu nướu răng.

-Nôn ra máu, tiêu ra máu.

-Hành kinh kéo dài

-Hoặc có dấu hiệu thoát huyết tương như: tràn dịch màng bụng, màng phổi hoặc có hội chứng sốc

Về xét nghiệm có một trong hai dấu hiệu: Hematocrit tăng 20% hoặc bằng chứng của cô đặc máu. Và số lượng tiểu cầu giảm dưới 100.000/ml

Dịch tễ học tại địa phương là yếu tố gợi ý chẩn đoán

Chẩn đoán SXHD có sốc: Thường xảy ra ngày thứ 3 đến ngày thứ 6 của bệnh

Ngoài tiêu chuẩn SXHD, có thêm hai dấu hiệu chính sau:

- Mạch quay: Nhanh, yếu hoặc mất

- Huyết áp kẹt ( tối đa- tối thiểu dưới 20mmHg), tụt thấp so với tuổi hoặc không đo được.

 (*) Tụt huyết áp (Hypotension) : khi huyết áp tâm thu <80mmHg ( ở trẻ <5 tuổi), <90 mmHg ( ở trẻ ≥ 5 tuổi ). Huyết áp kẹp được ghi nhận sớm trong quá trình sốc, ngược lại tụt huyết áp  được ghi nhận trễ hơn hoặc ở các bệnh nhi bị xuất huyết nặng.

2.2. Chẩn đoán cận lâm sàng :

Phân lập siêu vi .

Huyết thanh chẩn đoán : phản ứng ngăn ngưng kết hồng cầu (HI), MAC-ELISA

Phản ứng khuếch đại chuỗi gen ( RT/PCR)

2.3. Phân độ lâm sàng SXHD : Theo TCYTTG , có 4 độ lâm sàng :

Độ I : Sốt cao đột ngột từ 2-7 ngày và dấu hiệu dây thắt (+), hoặc bầm chỗ chích.

Độ II : Độ I + xuất huyết tự phát.

Độ III : Sốc , biểu hiện bởi chi mát lạnh, bứt rứt, mạch nhanh nhẹ, huyết áp kẹp hoặc tụt huyết áp.

Độ IV : Sốc sâu với mạch, huyết áp không đo được.

Cả 4 độ trên đều phải kèm theo cô đặc máu ( Hct ≥ 20% giá trị bình thường ) hoặc có dấu hiệu khác cô đặc máu

II.Điều trị

1. SD và SXHD độ I và II: Điều trị triệu chứng là chính

- Uống paracetamol khi sốt trên 38,50C, 4-6 giờ/lần. Trẻ em dùng liều 10-15mg/kg/24g

-Uống nhiều nước: tốt nhất dùng oresol hoặc nước hoa quả.

- Chỉ truyền dịch khi bệnh nhân nôn nhiều, li bì và nên truyền ở bệnh viện để chống sốc.

_ Cần chú ý phát hiện sốc cho từng bệnh nhân SXHD

2. Sốt xuất huyết Dengue độ III và độ IV (có sốc)

Cần nhập viện để truyền dịch theo phác đồ của bộ y tế.

Chỉ định truyền máu khi có biểu hiện xuất huyết nặng và hematocrit < 35% hoặc sốc không cải thiện mà hematocrit giảm xuống nhanh chóng (hematocrit vẫn có thể > 35%). Truyền khối tiểu cầu khi số lượng tiểu cầu giảm dưới 20.000/mm3 và có biểu hiện xuất huyết. Tất cả các bệnh nhân có sốc cần thở oxy. Khi sốc kéo dài, cần phải đo áp lực tĩnh mạch trung ương (CVP) để quyết định thái độ xử trí. Không dùng corticoid trong điều trị sốc Dengue.

3.Tiêu chuẩn ra viện của bệnh nhân SXHD

Khi bệnh nhân hết sốt, tỉnh táo, ăn ngon miệng, tiểu nhiều và huyết áp bình thường, hematocrit và tiểu cầu bình thường, hết tràn dịch màng bụng, màng phổi thì có thể cho bệnh nhân ra viện.

Hiện nay chưa có vacxin phòng bệnh và cũng không có thuốc điều trị đặc hiệu nên việc phòng bệnh chủ yếu dựa vào phòng chống vectơ truyền bệnh, tức là các biện pháp phòng chống muỗi đốt.

Chú ý: Nếu bạn có thắc mắc về chẩn đoán và điều trị số xuất huyết hãy gọi đến tổng đài 1900.6180 để nhận được sự tư vấn cụ thể.

                                                                                                                                                                   BS. Đoàn Hằng