yahoo
TỔNG ĐÀI TƯ VẤN
1900.6180

Cơ chế gây bệnh của trực khuẩn lỵ?  12:12 20/12/2014

Lỵ trực khuẩn là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính đường tiêu hóa, do trực khuẩn Shigella gây ra. Trực khuẩn Shigella chiếm từ 5-10% tổng số các căn nguyên tiêu chảy và là nguyên.. [..]

Lỵ trực khuẩn là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính đường tiêu hóa, do trực khuẩn Shigella gây ra. Trực khuẩn Shigella chiếm từ 5-10% tổng số các căn nguyên tiêu chảy và là nguyên nhân chính gây tử vong do tiêu chảy ở trẻ em dưới 5 tuổi. Shigella có thể gây thành từng vụ dịch tiêu chảy, hay gặp ở các nước đang phát triển.


Vi khuẩn Shigella thường lây trực tiếp từ người sang người qua đường phân miệng trong cùng một gia đình hoặc trong cùng nhà trẻ. Shigella cùng có thể lây trực tiếp trong quan hệ đồng tính nam và là nguyên nhân dẫn đến tiêu chảy ở người đồng tính nam.

Shigella cũng có thể lây truyền gián tiếp qua trung gian như đồ dùng, thực phẩm, nước, ruồi nhặng. Vi khuẩn được tìm thấy trên nhiều đồ dùng của người bệnh, đặc biệt là bồn vệ sinh, hoặc trong nước ao.

Trên thực nghiệm người tình nguyện: nếu nuốt 200 vi khuẩn có thể gây bệnh ở 25% người khỏe manh. Do vi khuẩn có tính đề kháng với acid, sau khi xâm nhập vào đường tiêu hóa Shigella dễ dàng vượt qua hàng rào acid của dịch dạ dày. Sau thời gian ủ bệnh 24-72 giờ, vi khuẩn qua tiểu tràng xâm nhập vào tế bào niêm mạc đại tràng, và tăng sinh nội bào, gây phản ứng viêm cấp tính tại lớp niêm mạc đại tràng. Giai đoạn này tương ứng với thời kỳ tiền triệu với các triệu chứng nhiễm khuẩn không đặc hiệu, hoặc đau bụng và đi ngoài phân lỏng.

Tại đại tràng, khả năng xâm nhập vào tế bào niêm mạc ruột của vi khuẩn là yếu tố quyết định quá trình bệnh sinh. Vi khuẩn Shigella không có khả nặng xâm nhập trực tiếp vào tế bào niêm mạc mà gắn vào tế bào lympho của lớp niêm mạc. Những tế bào lympho này còn được gọi là tế bào M”, có chức nặng vận chuyển các kháng nguyên đến tế bào đại thực bào nằm bên dưới. Tai tế bào M, vi khuẩn sẽ gắn vào cấu trúc protein Intergrin và được thực bào, sau đó được trình diện cho các đại thực bào của lớp niêm mạc. Vi khuẩn Shigella tiếp tục bị thực bào bởi các đại thực bào, tuy nhien chúng có khả năng ly giải các túi không bào.

Trong đại thực bào, Shigella phát triển và gây phản ứng chết tế bào theo chương trình, kích thích sản xuất ra các cytokine, như các interleukin gây ra phản ứng viêm và tập trung bạch cầu ở lớp dưới niêm mạc. Tiếp theo, khi các tế bào bạch cầu bị tổn thương sẽ phóng thích vi khuẩn Shigella vào lớp dưới niêm mạc. Từ lớp dưới niêm mạc, vi khuẩn sẽ xâm nhập được vào tế bào niêm mạc qua lớp màng đáy của tế bào.

Mặt khác dưới tác dụng của các cytokin, bạch cầu di chuyển trong lớp niêm mạc sẽ gây biến đổi tính chất cầu nối giữa các tế bà niêm mạc. Vì vậy tạo điều kiện cho một lượng lớn vi khuẩn từ trong lòng đại tràng vượt qua các cầu nối liên bào và xâm nhập qua màng đáy bên để xâm nhập vào trong các tế bào niêm mạc.

Quá trinhg phát triển trong tế bào niêm mạc ruột: sau khi xâm nhập phát triển trong tế bào niêm mạc, vi khuẩn Shigella sẽ lan tràn sang tế bào kế cận bằng hoạt động polymer thành phần actin. Quá trình phát triển trong tế bào niêm mạc sẽ ảnh hướng đến sự hô hấp và chuyển hóa của tế bào, gây rối loạn chuyển hóa năng lượng dẫn đến chết tế bà theo chương trình.

Sự xâm nhập, lan tràn của vi khuẩn Shigella được quy định bởi các gen nằm trên nhiễm sắc thể và plasmid. Các yếu tố môi trường như nhiệt độ, độ pH, nồng độ Fe, nồng độ calci có ảnh hưởng đến hoạt động của các gen trên.

Ngoài ra các ngoại độc tố của vi khuẩn cũng gây gián đoạn sinh tổng hợp protein góp phần gây tổn thương tế bào.

Theo sách Bài giảng bệnh truyền nhiễm – NXB Y Học.

Chú ý: Trên đây là những thông tin mà bạn có thể tham khảo, nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về tâm lý và sức khoẻ, hãy gọi điện đến tổng đài tư vấn 1900.6180 để nhận được sự tư vấn trực tiếp và cụ thể từ các chuyên gia.