yahoo
TỔNG ĐÀI TƯ VẤN
1900.6180

Nhiễm trùng nhiễm độc thức ăn  09:06 16/06/2013

Nhiễm trùng nhiễm độc thực phẩm là tình trạng rối loạn tiêu hóa cấp tính biểu hiện viêm dạ dày - ruột cấp từ nhẹ đến nặng, cấp tính. Bệnh có thể xảy ra ở cá nhân hay tập .. [..]

Nhiễm trùng nhiễm độc thực phẩm là tình trạng rối loạn tiêu hóa cấp tính biểu hiện viêm dạ dày - ruột cấp từ nhẹ đến nặng, cấp tính. Bệnh có thể xảy ra ở cá nhân hay tập thể sau khi ăn cùng thức ăn có vi khuẩn hoặc độc tố của vi khuẩn.

-        Phổ biến ở nước đang phát triển: vệ sinh môi trường, thực phẩm

-        Tản phát quanh năm, tăng vào mùa hè.

-        Diễn biến thường nhẹ, khỏi nhanh, có thể tự khỏi trong 3 ngày, có thể nặng dẫn đến tử vong nếu không phát hiện và xử trí kịp thời.

1. Căn nguyên thường gặp

1.1. Độc tố vi khuẩn:

-        Tụ cầu vàng S.aureus

-        Vi khuẩn E.coli

-        Vi khuẩn kỵ khí Clostridium perfringens

-        Trực khuẩn ngộ độc thịt Clostridium botudinum

-        Vi khuẩn Bacillus cereus

1.2. Bản thân vi khuẩn:

-        Salmonella không gây thương hàn: S.enteritidis, S.typhymudium, S.cholerasuis, S.heidelberg

-        Vi khuẩn Campylobacter jejuni

-        Vi khuẩn E.coli loại EHEC (Enterohemorrhagic E.coli)

-        Vi khuẩn Vibrio parahaemolytics

2. Cơ chế:

2.1. Là sự đáp ứng của cơ thể đối với tác nhân, phụ thuộc:

-        Liều nhiễm bệnh (số VK nuốt vào)

-        Khả năng bám dính của VK vào niêm mạc dạ dày ruột

-        Sản sinh độc tố (độc tố ruột- enterotoxin) (độc tố tế bào- cytotoxin)

-        Khả năng xâm nhậpphá hủy tế bào niêm mạc ruột

-        Sức đề kháng của vật chủ (VK chí, pH dạ dày, nhu động ruột, miễn dịch)

2.2. Tiêu chảy do 2 cơ chế:

Rối loạn tiết dịch (E.coli, ngộ độc thịt...):

- Độc tố làm tăng AMPc -> tiết Na, Cl, đào thải nước và điện giải khác theo phân.

-  Không rối loạn cấu trúc(tế bào,nhung mao), không có tế bào máu theo phân

-  Không sốt

-  Mất nước điện giải nhanh, trầm trọng---> sốc

Rối loạn chức năng hấp thu (tiêu chảy xâm nhập) (Shigella, salmonella, C.jejuni, E.coli xâm nhập ruột, Yersinia)

- Tổn thương nhung mao ruột

-  Xung huyết vi mao mạch ruột

- Phá hủy tế bào

- Có sốt

- Phân nhầy, nhiều bạch cầu, đôi khi có máu.

3. Chẩn đoán:

3.1. Chẩn đoán xác định:

-        Lâm sàng:

+        Đau bụng, nôn, ỉa chảy cấp tính (≤ 3 ngày).

+        Sốt hoặc không.

-        XN:

+        Máu: BC, hematocrit.

+        Soi cấy phân tìm tác nhân.

-        Dịch tễ: Nhiều người cùng ăn cùng mắc.

3.2. Phân biệt

3.2.1. Nhiễm trùng:

-        Tả

-        Lỵ trực khuẩn

-        Lỵ amíp

-        Thương hàn

-        Lao ruột

-        Ỉa chảy virus

-        Viêm ruột thừa, viêm ruột hoại tử

-        Đơn bào

3.2.2. Không nhiễm trùng:

-        Ngộ độc thuốc (thuốc trừ sâu, chì, thủy ngân...).

-        Viêm đại tràng, viêm tụy mạn, rối loạn hấp thu, loạn khuẩn đường ruột [phân sống, chua vì thiếu vk gr(-)], rối loạn nhu động đại tràng.

-        Polyp đại tràng.

-        U đường tiêu hóa.

-        Dị ứng thức ăn.

4. Điều trị:

4.1. Bồi phụ nước nếu mất nước:

-  Đường uống nếu:

+        Còn uống được

+        Không nôn

+        Lượng nước mất <10% trọng lượng

+        Dùng:  ORESOL (20g đường; 3,5g muối; 2,5g NaHCO3; 1,5g KCl); Soda, nước đường.

- Truyền tĩnh mạch nếu:

+        Uống không kết quả

+        Mất > 10% trọng lượng cơ thể

  • Tổng số dịch truyền trong 24h gồm:  Trọng lượng hao hụt + nhu cầu bình thường mỗi ngày

5.2. Bù Kali theo chức năng thận và lượng nước tiểu bài tiết

5.3. Thuốc chống co thắt: nếu đau bụng và nôn nhiều (rất hạn chế tránh vi khuẩn nhân lên)

5.4. Kháng sinh: chỉ cho một số trường hợp

-        Người già, nhũ nhi, phụ nữ có thai, suy giảm miễn dịch

-        Ỉa chảy xâm nhập ảnh hưởng toàn thân và nguy cơ nhiễm trùng máu

6. Dự phòng:

-        Vệ sinh chung

-        Vệ sinh cá nhân

-        Điều trị người lành mang bệnh

-        Nguồn nước

-        Kiểm soát dây chuyền sản xuất thức ăn

-        Chú ý bữa ăn tập thể

-        Tập quán ăn uống ở các nước nhiệt đới.

Chú ý: Trên đây là những thông tin  mà các bạn có thể tham khảo, để biết  thêm chi tiết và được hứơng dẫn cụ thể, hãy gọi đến tổng đài 1900.6180 hoặc 19008908 để  nhận được tư vấn trực tiếp từ các bác sĩ.

BS. Bích Ngọc