yahoo
TỔNG ĐÀI TƯ VẤN
1900.6180

Nỗi lo của những ai bị lupus ban đỏ?  08:10 02/10/2013

Theo thống kê, những người bị lupus ban đỏ có 90% là phụ nữ, đặc biệt ở lứa tuổi từ 15 đến 50 tuổi. Bệnh chiếm tỉ lệ 50/100.000 dân. Lupus ban đỏ hệ thống là bệnh thường .. [..]

Theo thống kê, những người bị lupus ban đỏ có 90% là phụ nữ, đặc biệt ở lứa tuổi từ 15 đến 50 tuổi. Bệnh chiếm tỉ lệ 50/100.000 dân. Lupus ban đỏ hệ thống là bệnh thường gặp trong các bệnh tự miễn, nguyên nhân là do trong cơ thể có những sai lệch về đáp ứng miễn dịch dẫn đến hệ miễn dịch chống lại chính những cơ quan trong cơ thể.

Bệnh lupus ban đỏ hệ thống là gì?

Bệnh lupus ban đỏ hệ thống là một loại trong những bệnh hay gặp nhất của bệnh tổ chức tạo keo, đây là bệnh tự sinh ra kháng thể để chống lại chính bản thân mình và có biểu hiện lâm sàng rất đa dạng, không chỉ ở ngoài da mà còn biểu hiện ở tất cả các cơ quan nội tạng khác.

Đối tượng nào dễ mắc bệnh lupus ban đỏ?

  • Bệnh gặp chủ yếu ở phụ nữ. Theo thống kê quốc tế cũng như nghiên cứu ở Trung tâm dị ứng miễn dịch lâm sàng bệnh viện Bạch Mai, tỷ lệ giữa phụ nữ bị bệnh lupus ban đỏ hệ thống so với nam giới là 9//1.
  • Lứa tuổi hay gặp là từ 20 đến 40 tuổi, lứa tuổi con người khỏe mạnh nhất, cơ quan miễn dịch phát triển tốt nhất.

Phân loại bệnh lupus ban đỏ:

Lupus dạng đĩa và lupus ban đỏ hệ thống

  • Nhẹ: Lupus chỉ xuất hiện ngoài da
  • Nặng: lupus ban đỏ xuất hiện ở ngoài da và cả ở nội tạng

Ảnh hưởng của bệnh lupus ban đỏ tới sức khỏe như thế nào?

Bệnh lupus ban đỏ hệ thống là một trong những bệnh tự miễn, vì vậy bệnh sẽ tồn tại đến hết cuộc đời, bệnh ngày càng nặng, các đợt sau tiến triển càng nặng hơn đợt trước và biểu hiện ở tất cả các cơ quan. Trước tiên biểu hiện ở ngoài da (chiếm 70-80% bệnh nhân lupus), có tổn thương về tim mạch, thận, khớp, thần kinh, tâm thần, tế bào máu và các cơ quan khác. Nơi nào có mạch máu thì nơi đó có tổn thương của bệnh lupus ban đỏ hệ thống.

Bệnh lupus dạng đĩa: lành tính hơn, chủ yếu chỉ xuất hiện ở ngoài da và điều trị cho kết quả tốt. Có từ 5 đến 10% chuyển từ lupus dạng đĩa sang lupus ban đỏ hệ thống.

Lupus ban đỏ hệ thống là bệnh rất nặng, cho đến nay chưa có thuốc điều trị hữu hiệu, đặc hiệu để chữa khỏi bệnh này. Chữa bệnh chủ yếu để giảm đi đợt bệnh cấp, giảm đi tác dụng có hại của thuốc, duy trì cuộc sống tốt hơn cho người bệnh trong điều kiện bị mắc bệnh.

Bệnh lupus ban đỏ hệ thống ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe của người bệnh, đến lao động, cuộc sống bình thường của họ.

Nguyên nhân gây bệnh lupus ban đỏ

Nguyên nhân cơ bản của bệnh tự miễn dịch hoàn toàn chưa được biết đến.

Có thể chia thành 2 nhóm nguyên nhân:

Bệnh lupus ban đỏ do di truyền:

Những thành viên trong gia đình đã bị mắc bệnh lupus ban đỏ hệ thống thì thế hệ sau, đặc biệt là thế hệ thứ nhất dễ bị mắc hơn. Sinh đôi cùng trứng có đến 60% nếu 1 người bị bệnh thì người còn lại cũng sẽ bị bệnh, trong khi đó những người sinh đôi khác trứng chỉ có 10% cả hai người cùng bị bệnh.

Bệnh lupus ban đỏ do yếu tố mắc phải của môi trường:

Lupus đỏ hệ thống cũng có thể được gây ra bởi một số loại thuốc. Các loại thuốc phổ biến nhất được biết đến gây ra lupus do thuốc bao gồm: isoniazid, hydralazine, procainamide và. Thuốc khác biết là gây ra bệnh lupus do thuốc, bao gồm:

  • Thuốc chống động kinh
  • Capoten
  • Chlorpromazine
  • Etanercept
  • Infliximab
  • Methyldopa
  • Minocycline
  • Penicillamine
  • Quinidine
  • Sulfasalazine

Triệu chứng của bệnh lupus ban đỏ

Các triệu chứng khác nhau ở những người khác nhau, và bệnh có thể bột phát rồi thiên giảm, sau đó lại bột phát. Hầu như tất cả mọi người bị lupus ban đỏ đều bị đau khớp và sưng khớp. Một số phát triển viêm khớp. Khớp thường xuyên bị ảnh hưởng là các ngón tay, bàn tay, cổ tay và đầu gối.

Những triệu chứng khác bao gồm:

  • Đau ngực khi hít một hơi sâu
  • Mệt mỏi
  • Sốt không rõ nguyên nhân
  • Khó chịu nói chung, lo lắng, hoặc cảm giác bị bệnh (khó chịu)
  • Rụng tóc
  • Lở miệng
  • Nhạy cảm với ánh sáng mặt trời
  • Ở một nửa số người bị bệnh lupus ban đỏ da phát ban hình cánh bướm trên má và sống mũi. Phát ban nặng hơn trong ánh sáng mặt trời. Phát ban cũng có thể được phổ biến rộng rãi.
  • Sưng hạch bạch huyết

Các triệu chứng khác phụ thuộc vào những gì một phần của cơ thể bị ảnh hưởng:

  • Não và hệ thống thần kinh: đau đầu, tê, ngứa ran, co giật, bị các vấn đề tầm nhìn, thay đổi nhân cách
  • Đường tiêu hoá: đau bụng, buồn nôn và nôn
  • Tim: loạn nhịp tim
  • Phổi: ho ra máu và khó thở
  • Da: màu da loang lổ, những ngón tay thay đổi màu sắc khi lạnh

Một số bệnh nhân chỉ có các triệu chứng da. Điều này được gọi là lupus dạng đĩa.

Tiến triển của bệnh lupus ban đỏ

Theo quy luật của bệnh tự miễn vì kháng nguyên của nó vẫn tồn tại trong cơ thể con người và vì cơ thể con người luôn luôn sản xuất ra các kháng thể chống lại kháng nguyên trong con người đó gây ra tổn thương ở các cơ quan và vì vậy không loại trừ được nguyên nhân có nghĩa là các biểu hiện bệnh vẫn còn tiến triển và vẫn sinh ra kháng thể cho mình và vì vậy bệnh càng ngày càng nặng, lần sau nặng hơn lần trước, tiến triển bệnh sẽ rất xấu.

Điều trị bệnh lupus ban đỏ

Không có cách chữa đặc hiệu cho bệnh lupus ban đỏ. Mục tiêu của điều trị là kiểm soát triệu chứng.

Bệnh nhẹ có thể được điều trị bằng:

  • Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) điều trị viêm khớp và viêm màng phổi
  • Các loại kem corticosteroid để điều trị phát ban da
  • Một loại thuốc chống sốt rét (hydroxychloroquine) và corticosteroid liều thấp cho da và viêm khớp triệu chứng

Bạn nên mặc quần áo bảo hộ, kính mát và kem chống nắng khi ở ngoài nắng.

Các triệu chứng nghiêm trọng hoặc đe dọa tính mạng (như thiếu máu tán huyết, rối loạn nhịp tim, bệnh phổi, bệnh thận, hoặc hệ thống thần kinh trung ương) thường đòi hỏi liệu pháp điều trị tích cực hơn.

Điều trị bệnh lupus nghiêm trọng hơn có thể bao gồm:

  • Corticosteroid liều cao hoặc các thuốc làm giảm phản ứng của hệ miễn dịch
  • Thuốc gây độc tế bào (các loại thuốc tăng trưởng tế bào khối) nếu bạn không nhận được hiệu quả tốt hơn với corticosteroid, hoặc có các triệu chứng tồi tệ hơn khi dừng dùng thuốc. Các loại thuốc này có tác dụng phụ nghiêm trọng vì vậy cần được bác sĩ theo dõi chặt chẽ.

Nếu bạn bị bệnh lupus, các biện pháp sau đây cũng cần phải thực hiện:

  • Chăm sóc phòng ngừa tim
  • Chủng ngừa mới nhất
  • Xét nghiệm tầm soát loãng xương

Nói chuyện với nhóm hỗ trợ có thể giúp giảm trầm cảm và thay đổi tâm trạng có thể xảy ra ở những bệnh nhân mắc bệnh này.

Bệnh lupus ban đỏ hệ thống và quá trình sinh sản của phụ nữ

  • Khi phụ nữ có thai mà bị bệnh lupus ban đỏ hệ thống thì bệnh sẽ nặng hơn.
  • Tỷ lệ tử vong ở những thai phụ bị bệnh lupus ban đỏ hệ thống lên đến 30-40%.
  • Theo nghiên cứu của TT Dị ứng miễn dịch lâm sàng bệnh viện Bạch Mai, sau khi có thai, bệnh nhân mắc bệnh lupus ban đỏ hệ thống có trên 30% bị ảnh hưởng.
  • Trên 60% phụ nữ có thai mắc bệnh có thể sinh đẻ bình thường nhưng trọng lượng em bé sinh ra thường rất thấp (có bé chỉ nặng 1,8kg), đẻ non (60-70% chỉ đẻ trong 32 tuần). Vì vậy, sức khỏe của các bé được sinh ra cũng không khỏe, sau này dễ mắc các bệnh khác như dễ nhiễm trùng virus, vi khuẩn.


Khuyến cáo dành cho phụ nữ mang thai mà mắc bệnh lupus ban đỏ hệ thống:

Trước đây các chuyên gia khuyên 3 không đối với phụ nữ bị bệnh lupus ban đỏ hệ thống, trong đó:

  • Những phụ nữ bị mắc bệnh lupus ban đỏ hệ thống không nên xây dựng gia đình.
  • Nếu xây dựng gia đình thì người phụ nữ đó không nên có thai
  • Khi có thai rồi thì không nên sinh ra em bé (vì nguy cơ rất cao ảnh hưởng tới sự phát triển của thai, có thể tử vong khi đang có thai trong những giai đoạn cấp của bệnh).

Trong những năm gần đây, khoa học kỹ thuật tiến bộ, thuốc tốt hơn và sự chăm sóc người bệnh tốt hơn thì quan niệm trên đã thay đổi. Khi người phụ nữ có thai mà bị bệnh lupus ban đỏ hệ thống có lời khuyên và cách điều trị hợp lý.

Trước khi xây dựng gia đình hoặc khi sắp có thai, người phụ nữ có thể đến tư vấn các thầy thuốc và lời khuyên lúc đó là có nên có thai hay không và giai đoạn nào có thai."]

  • Khi đang ở đợt cấp thì không nên có thai vì tử vong của thai nhi cao hơn, chất lượng phát triển của thai cực kém và với người mẹ bị bệnh lupus ban đỏ hệ thống cấp và ảnh hưởng toàn bộ cơ thể người mẹ.
  • Khi bệnh đã điều trị ổn định (hình ảnh về lâm sàng đã giảm đi, các xét nghiệm cho thấy các chỉ số đã gần trở lại trạng thái bình thường và duy trì từ 6 tháng đến 1 năm) thì lúc đấy người phụ nữ bị bệnh lupus ban đỏ hệ thống có thể có thai và có thể sinh em bé bình thường. Trong những năm gần đây ở bệnh viện Bạch Mai rất nhiều các bà mẹ bị bệnh lupus ban đỏ hệ thống đã có thai trong giai đoạn ổn định, sinh em bé bình thường và sau khi sinh xong lại tiếp tục điều trị bệnh và các bé phát triển khá tốt[/infobox]
  • Cần có cuộc sống làm việc, học tập khoa học, điều này rất quan trọng. Nên bố trí có thời gian làm việc, có thời gian nghỉ ngơi, thư giãn.
  • Tránh stress: căng thẳng trong cuộc sống là điều làm ảnh hưởng phát triển của bệnh
  • Tránh ánh sáng gay gắt của mặt trời: khi làm việc ngoài trời có bảo hộ chống nắng không cho ánh sáng chiếu trực tiếp vào người (tỷ lệ người làm việc trực tiếp dưới ánh sáng mặt trời bị mắc bệnh nhiều hơn).
  • Không lạm dụng thuốc: những thuốc điều trị động kinh, co giật, tránh thai, kháng sinh, cao huyết áp… những người bị bệnh nhiễm trùng hoặc các bệnh trên cần được tư vấn của thầy thuốc để điều trị và có lời khuyên dùng thuốc cho đúng chứ tránh lạm dụng.
  • Tránh nhiễm trùng khác
  • Khi có dấu hiệu lâm sàng bị bất kỳ bệnh gì thấy cần đến thầy thuốc thì hãy đến bệnh viện để được khám, điều trị đúng thuốc, không lạm dụng như vậy có sức khỏe tốt chống được các bệnh, trong đó có bệnh lupus ban đỏ hệ thống

Phòng ngừa bệnh lupus ban đỏ

Lời khuyên:

  • Tránh nắng: Dùng kem, mặc đồ chống nắng khi ra ngoài nắng
  • Tránh dùng các thuốc dễ gây bệnh lupus ban đỏ hệ thống
  • Cần đến bác sỹ chuyên khoa để điều trị khi có các dấu hiệu tổn thương da nhiều
  • Tuân thủ lời khuyên của thầy thuốc: dùng đúng thuốc, đúng liều lượng

PGS.TS. Nguyễn Văn Đoàn

Trưởng khoa dị ứng miễn dịch lâm sàng bệnh viện Bạch Mai

Chú ý: Trên đây la một số thông tin tham khảo về bệnh vảy nến. Nếu có những thắc mắc chung về sức khỏe, tâm lý hãy gọi điện cho tổng đài 1900.6180 hoặc 19008908 để nhận được sự tư vấn từ các bác sĩ.