yahoo
TỔNG ĐÀI TƯ VẤN
1900.6180

Dinh dưỡng cho bệnh nhân sau điều trị ung thư  08:01 11/01/2014

Gia đình tôi có người đang mắc bệnh ung thư và đang trong quá trình điều trị, tuy nhiên vấn đề ăn uống của người thân tôi đang gặp rất nhiều rắc rối, mong các Bác sĩ tư v.. [..]

Gia đình tôi có người đang mắc bệnh ung thư và đang trong quá trình điều trị, tuy nhiên vấn đề ăn uống của người thân tôi đang gặp rất nhiều rắc rối, mong các Bác sĩ tư vấn về dinh dưỡng trong các bệnh lý Ung thư ?

Bản thân bệnh ung thư và các phương pháp điều trị ung thư thường có những ảnh hưởng không tốt đến dinh dưỡng của bệnh nhân ung thư, như là:

Biếng ăn
Thay đổi khẩu vị
Khô miệng
Đau và nhiễm trùng miệng, hầu họng
Buồn nôn – nôn
Tiêu chảy
Giảm bạch cầu
Táo bón
Suy dinh dưỡng là trình trạng thường gặp nhất ở bệnh nhân ung thư. Bệnh nhân thường bị sụt cân nhiều, gầy yếu, teo cơ, mất lớp mỡ dưới da, suy kiệt, mệt mỏi, giảm sức đề kháng, dễ bị nhiễm trùng.
Khối u ác tính có thể sản sinh ra những chất làm ảnh hưởng xấu đến sự hấp thu dưỡng chất trong cơ thể. Nếu khối u ở dạ dày hay đường ruột có thể làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình hấp thu các chất đạm, béo và bột đường của cơ thể, làm cho bệnh nhân có thể cảm thấy đầy bụng,không có cảm giác đói, biếng ăn
Ăn uống đúng cách trước, trong và sau khi điều trị có thể giúp bệnh nhân được tăng cường dinh dưỡng, hạn chế những ảnh hưởng không mong muốn do căn bệnh ung thư hay do tác dụng phụ của các phương pháp điều trị ung thư gây ra, góp phần quan trọng vào sự thành công của việc điều trị bệnh.


Cảm giác biếng ăn
đây là vấn đề thường gặp nhất ở bệnh nhân ung thư.Tâm lý sợ hãi, trầm cảm cũng làm cho bệnh nhân ănmất ngon. Nôn, buồn nôn, thay đổi khẩu vị cũng có
thể góp phần làm biếng ăn.
Xử trí:
a. Ăn chế độ ăn giàu năng lượng, giàu đạm (thịt, cá, trứng, sữa) chia làm nhiều bữa nhỏ trong ngày thay cho 3 bữa lớn như bình thường. Bổ sung thêm năng lượng vào thực phẩm (cho thêm bơ, sữa, mật ong …)
b. Nếu bệnh nhân khó nuốt, chuyển sang các loại thức ăn lỏng, nghiền, trộn, xay nhuyễn (canh, súp, cháo, nước ép..)
c. Dự trữ sẵn các loại thức ăn hợp khẩu vị bệnh nhân nhằm tiện dụng mọi lúc mọi nơi (phô mai, bánh quy, nho khô…)
d. Thức ăn nên được trình bày hấp dẫn, sạch sẽ, và thường xuyên đổi món, đa dạng thức ăn chính, thức ăn tráng miệng.
e. Trong bữa ăn cố gắng tạo không khí vui vẻ, thư giãn
f. Vận động cơ thể, tập thể dục cũng góp phần làm tăng cảm giác ngon miệng
Thay đổi khẩu vị
Thịt hay thực phẩm có hàm lượng đạm cao có thể tạo cho bệnh nhân có cảm giác đắng hay có mùi tanh. Thông thường vấn đề thay đổi khẩu vị sẽ biến mất sau khi chấm dứt điều trị
Xử trí:
a. Súc miệng với nước sạch trước khi ăn Thử ăn những trái cây có vị chua nếu được (cam, quýt, bưởi…)
b. Sử dụng đồ đựng thức ăn bằng nhựa thay vì bằng kim loại có thể làm giảm mùi tanh
c. Thêm gia vị và nước sốt vào thức ăn Ăn thịt gia cầm (gà, vịt), cá, trứng, phô mai thay cho các loại thịt đỏ (bò, heo)
d. Có thể ăn các loại thực phẩm giàu đạm thực vật như ăn chay (tàu hủ, sữa đậu nành)
e. Có thể uống bổ sung viên kẽm sulfate có thể làm mất cảm giác tanh miệng khi xạ trị vùng đầu mặt cổ.


Khô miệng
Hóa trị hay xạ trị ở vùng đầu mặt cổ có thể làm giảm tiết nước bọt gây khô miệng, gây cho bệnh nhân khó nhai, khó nuốt và chán ăn trầm trọng hơn.
Xử trí:
a. Nên ăn thức ăn mềm, nhuyễn, nhiều nước (xốt, súp…)
b. Nhai kẹo xin-gum để kích thích tăng tiết nước bọt
c. Ăn thức ăn tráng miệng ướp lạnh
d. Vệ sinh răng miệng và súc miệng 4 lần/ ngày (sau mỗi bữa ăn và trước khi đi ngủ tối)
e. Uống nước nhiều lần, mỗi lần một ngụmnhỏ
f. Tránh các thức ăn đồ uống có nhiều đường
g. Nếu không có vết thương vùng miệng thì có thể dùng một số thức ăn, đồ uống vị chua để kích thích tăng tiết nước bọt
h. Có thể thoa vaselin lên môi để luôn giữ ẩm cho môi
Đau vùng miệng, hầu họng có thể là tác dụng phụ của hóa trị hay xạ trị hay bị nhiễm trùng

Xử trí:
a. Nên ăn những thực phẩm mềm, cắt nhỏ, dễ nhai nuốt (chuối, dưa hấu, phô mai, khoai tây nghiền, mì, bún, phở, sữa, bột ngũ cốc)
b. Ăn thực phẩm lạnh hay để nguội nhiệt độ phòng
c. Tránh ăn cay, mặn, chua
Buồn nôn - nôn
Xử trí:
Nên ăn trước khi đói vì cơn đói có thể làm tăng cảm giác buồn nôn
Uống nước ít trong khi ăn để giảm cảm giác đầy bụng, óc ách. Nên uống chậm, uống nhiều ngụm và sử dụng ống hút
Tránh ăn thức ăn nhiều dầu mỡ, cay nồng, nặng mùi…
Ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày
Ăn những thực phẩm khô nếu được
Nên ngồi hay nửa nằm nửa ngồi sau ăn khoảng 1 tiếng
Tránh ăn trước khi điều trị (xạ trị hay hóa trị) 1 -2 tiếng đồng hồ
Mặc quần áo thoải mái, rộng rãi.
Nơi ở thoáng mát, không khí trong lành


Táo bón
Bệnh nhân ung thư thường bị táo bón (đi cầu ít hơn 3 lần/ tuần, phân khô, rắn) do ăn uống thiếu nước, thiếu chất xơ tiêu hóa, thiếu hoạt động thể lực hay tác dụng phụ của điều trị
Xử trí:
Uống đủ nước (8 – 12 ly mỗi ngày, gồm nước chin, nước ép …). Không uống trà, cafe
Ăn nhiều chất xơ tiêu hóa (ăn 300g – 500g rau quả mỗi ngày)
Đi bộ thường xuyên
Nếu vẫn còn bị táo bón thì có thể liên hệ BS để được dùng thuốc chống táo bón

Khoa Ung Bướu - BV Nhân dân 115

Trên đây là một số thông tin tham khảo về dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư. Để biết thêm thông tin về sức khỏe, tâm lý các bạn hãy gọi điện tới tổng đài chăm sóc sức khỏe trực tuyến 19008908 hoặc 1900.6180 để nhận được hỗ trợ trực tiếp từ các chuyên gia.