yahoo
TỔNG ĐÀI TƯ VẤN
1900.6180

Tìm hiểu về giấc ngủ của trẻ (P1)  09:09 23/09/2014

Ăn được, ngủ được đó là điều mong mong mỏi của nhiều bố mẹ đối với con mình, và có lẽ một trong những nỗi khổ sở và lo sợ nhất của bố mẹ là bị trẻ con quấy, khóc vào ban .. [..]

Ăn được, ngủ được đó là điều mong mong mỏi của nhiều bố mẹ đối với con mình, và có lẽ một trong những nỗi khổ sở và lo sợ nhất của bố mẹ là bị trẻ con quấy, khóc vào ban đêm. Các ông bố, bà mẹ thường nghĩ đến những biện pháp như : Cho bú, dỗ dành, xoa dầu, kể chuyện …hay cứ mặc kệ nó!

Nhưng các biện pháp đó thường chỉ hiệu quả với những nhu cầu bình thường của trẻ, còn đối với các tình trạng bệnh lý thì đó lại là một vấn đề khác hẳn.

Những rối loạn về giấc ngủ điển hình:

- Vào lúc đi ngủ: Trẻ không ngủ được, bồn chồn, sợ hãi …

- Trong lúc ngủ: Giấc ngủ thường bị gián đoạn do: Các cơn ác mộng, chứng mộng du (miên hành), cơn động kinh ban đêm.

- Ở những trẻ nhỏ, đôi khi là do việc mọc răng, viêm mũi gây khó khăn cho hô hấp. Hay do những tác động ảnh hưởng đến thần kinh mà trẻ đã phải chịu đựng khi còn thức.

Tuy nhiên vẫn có những trường hợp mà đứa trẻ mặc dù không ngủ được, và làm cho mọi người phờ phạc vì nó, nhưng vẫn vui vẻ, khỏe mạnh! Đêm nào cũng vậy, nó thức giấc, gọi bố mẹ một cách bình tĩnh, vui vẻ, đòi chơi trong khi bố mẹ từ lâu đã không còn cười được nữa! Vấn đề này được lý giải qua hai khía cạnh :

1/ Sinh học: Nhu cầu ngủ của trẻ ít, ban ngày trẻ đã được ngủ nhiều và cơ thể tự điều chỉnh theo nhịp độ này.

2/ Tâm lý: Những lo âu, không muốn ở một mình, hụt hẫng về tình cảm làm cho trẻ sợ hãi giấc ngủ …

Những rối loạn giấc ngủ như thế này có thể xẩy ra khi bố mẹ quá cứng nhắc trong các quy định về giờ ngủ, họ buộc trẻ phải đi ngủ khi mà em chưa cảm thấy buồn ngủ, điều này đã dần dần khiến trẻ sợ hãi giấc ngủ. Ngoài ra trong các mối quan hệ, trẻ cảm nhận được sự xa cách giữa bố mẹ với nhau hay với chính em, và em không biết làm cách nào để phản ứng lại điều đó, nên đành phải cố gắng kéo dài thời gian tỉnh thức vì nghĩ rằng chỉ khi đó mới có thể làm cho bố mẹ quan tâm đến mình. Ngoài những phản ứng về giấc ngủ, trẻ còn có những phản ứng khác như mút tay, mút chăn hay một vật gì mềm mại, trẻ có thể hát nho nhỏ, nói một mình, lắc lư thân hình …. Điều này thường là một thông điệp có ý nghĩa duy nhất: Con cần đến tình thương của bố mẹ.


Thời gian ngủ có liên quan đến độ tuổi không?

Thời gian ngủ tuỳ thuộc vào tuổi tác và nhu cầu của từng người. Trung bình, ở người lớn cứ một giờ hoạt động phải được bù đắp bằng ½ giờ ngủ . Còn ở trẻ em thì nhu cầu ngủ rất cao, vì chính trong giấc ngủ, những hoạt động phát triển mới diễn ra một cách tích cực. Thông thường cứ một giờ hoạt động phải được bù bằng 2 giờ ngủ, tức gấp 4 lần người lớn!

Cùng với thời gian lớn lên, thì thời gian ngủ sẽ giảm dần, nếu ở trẻ sơ sinh cần đến 20 – 22 giờ ngủ /ngày thì trẻ 1 tuổi chỉ còn 16 tiếng, 2 tuổi: 14 tiếng, 3 tuổi:13 tiếng và đến 16 tuổi thì chỉ cần 8 tiếng giống người lớn. Dĩ nhiên là có những em sẽ ngủ nhiều hay ngủ ít hơn , điều đó không quan trọng miễn là em vẫn hoạt động học tập và vui chơi bình thường.

Thời gian ngủ chủ yếu là vào ban đêm, nhưng giấc ngủ ban ngày đối với trẻ cũng rất quan trọng. Mỗi em lại có nhu cầu ngủ khác nhau, cha mẹ nên quan tâm và tôn trọng nhịp thức ngủ của con mình. Việc phân bổ chế độ sinh hoạt và giờ giấc hợp lý theo từng giai đoạn tuổi và từng cá nhân là điều cần thiết cho sự phát triển của các em.

Thế nào là giấc ngủ nhanh và giấc ngủ chậm?

 

Giấc ngủ được cấu tạo bằng nhiều chu kỳ với hai trạng thái khác nhau. Mỗi chu kỳ chia ra 5 giai đoạn. Giấc ngủ chậm chiếm khoảng 80% thời gian ngủ ở trẻ em. Biểu hiện bằng các sóng chậm trên điện não đồ gồm 4 giai đoạn với độ sâu tăng dần. Ở các giai đoạn này, các hoạt động của cơ thể như nhịp tim, nhịp thở, chuyển hoá cơ bản giảm dần đến mức thấp nhất.

 

Ngủ nhanh tiếp nối giấc ngủ chậm, chiếm khoảng 20% thời gian còn lại. Giai đoạn này điện não đồ được biểu hiện bằng các sóng nhanh gần giống như lúc thức. Hai loại giấc ngủ này nối tiếp nhau trong đêm tạo thành nhiều chu kỳ liên tiếp, mỗi chu kỳ của trẻ em chiếm khoảng 90 phút, trẻ sơ sinh là 50-60 phút còn người lớn là 120 phút.

Người ta nhận thấy trong giấc ngủ chậm, tuyến yên ở não sẽ tiết ra kích thích tố tăng trưởng. Kích thích tố này đóng vai trò rất quan trọng trong việc hồi phục sức khỏe và thúc đẩy qua trình tăng trưởng của cơ thể trẻ. Khi trẻ hoạt động về thể lực nhiều như chơi đùa, tập thể dục, chơi thể thao… giấc ngủ chậm sẽ gia tăng làm trẻ dễ ngủ và ngủ sâu hơn.

Khác với giấc ngủ chậm, giấc ngủ nhanh sẽ giúp trẻ phục hồi về những mệt mỏi tâm thần, như việc học hành, các chấn thương tâm lý, và tác động lên sự trưởng thành của hệ thần kinh. Nó có tác dụng củng cố trí nhớ, giúp trẻ nhớ lâu và nhớ kỹ hơn những thông tin ghi nhận được. Giấc ngủ nhanh sẽ gia tăng khi trẻ được luyện tập một môn hoạt động nghệ thuật nào đó như múa, hát…. Nếu ngăn cản hay đánh thức trẻ trong giai đoạn này, trẻ sẽ dễ quên, tinh thần căng thẳng, hay cáu gắt, khó chịu, quấy khóc, đầu óc không minh mẫn khi học tập.

Làm thế nào để giúp trẻ có giấc ngủ tốt?

Để xây dựng cho trẻ một hoạt động ngủ, nghỉ phù hợp với nhịp sinh học và nhu cầu phát triển, cha mẹ nên lưu ý các điểm sau:

Nên tập cho trẻ thói quen ngủ sớm và đúng vào một giờ nhất định, việc ngủ sớm ở đây là tuỳ thuộc vào nhịp sinh học của trẻ, có thể khác nhau và không giống với nhịp sinh học của cha mẹ. Điều này sẽ giúp cho trẻ hình thành một thói quen mang tính phản xạ, giúp trẻ dễ dàng đi vào giấc ngủ hơn.

Cần giảm tối đa các kích thích ngoại cảnh cũng như nội tại lên hệ thần kinh của trẻ trong lúc ngủ. Điều quan trọng nhất là tránh tiếng ồn và ánh sáng, vì chúng làm cho giấc ngủ của trẻ không sâu và dễ thức giấc. Ngoài ra, các yếu tố khác như để trẻ đói hay quá no, cơ thể không sạch sẹ, quần áo chật, nằm sai tư thế, nơi ngủ bẩn, chật chội và không thông thoáng đều gây tác hại xấu cho giấc ngủ.

Cần tránh các chấn thương tâm lý làm cho trẻ bị ức chế trước khi ngủ, như doạ nạt, quát mắng, kể những chuyện ma quái, kinh dị …Khi trẻ có lỡ tè dầm thì cũng nhẹ nhàng thay quần áo và vệ sinh chỗ nằm, thay vì cằn nhằn hay trừng phạt vì điều đó lại càng khiến trẻ dễ dễ …tè dầm thêm.

Hoạt động vui chơi, giải trí ban ngày sẽ giúp cho trẻ ngủ tốt hơn. Việc ru trẻ bằng những bài vè, ca dao nhẹ nhàng và những lời ám thị: “ con mẹ ngoan lắm ,nhắm mắt lại ngủ ngoan nào …” cũng giúp cho trẻ dễ ngủ hơn.

(Còn nữa)

Chú ý: Trên đây là những thông tin tham khảo về giấc ngủ trẻ em, nếu có những thắc mắc thêm về sức khỏe và tâm lý các bạn hãy gọi đến tổng đài 1900.6180 để nhận được sự tư vấn trực tiếp từ các chuyên gia.