yahoo
TỔNG ĐÀI TƯ VẤN
1900.6180

Thắc mắc về rồi loạn lo âu  09:09 18/09/2013

Bình thường cảm thấy lo lắng theo từng thời gian, đặc biệt là nếu cuộc sống căng thẳng. Tuy nhiên, lo lắng nghiêm trọng, liên tục can thiệp với các hoạt động hàng ngày có.. [..]

Bình thường cảm thấy lo lắng theo từng thời gian, đặc biệt là nếu cuộc sống căng thẳng. Tuy nhiên, lo lắng nghiêm trọng, liên tục can thiệp với các hoạt động hàng ngày có thể là một dấu hiệu của rối loạn lo âu tổng quát.

Khái niệm

Rối loạn lo âu lan tỏa (GAD) là:

·Lo âu quá mức không kiểm soát được

·Lo âu nhiều chủ đề, không phù hợp với thực tế

·Lo âu kéo dài trên 6 tháng, tăng lên khi có sang chấn.

·Lo âu kèm theo các triệu chứng cơ thể như:

·Mất thư giãn hoặc cảm giác bị kích động, bực bội

·Dễ mệt mỏi

·Khó tập trung hoặc cảm giác trống rỗng

·Dễ cáu gắt

·Căng cơ

·Rối loạn giấc ngủ

2. Biểu hiện lâm sàng

2.1. Nhóm triệu chứng cơ thể

+ Biểu hiện về cơ: căng cơ đau cơ vùng cổ gáy

+ Tim mạch: hồi hộp đánh trống ngực, mạch nhanh, đau ngực…

+ Tiêu hoá: khó chịu vùng thượng vị, buồn nôn, khô miệng, tiêu chảy…

+ Biểu hiện cơ thể khác: Dễ mệt mỏi, ra mồ hôi, tiểu nhiều lần, run, chóng mặt, đau căng đầu…

- Nghiên cứu của Porman (2009): biểu hiện dễ mệt mỏi (26%); đau đầu (29%); khó chịu dạ dày (29%); đau bụng (31%); đau ngực (33%), mất ngủ (38%).

2.2.Nhóm các triệu chứng tâm thần

+ Kích thích, cáu kỉnh

+ Cảm giác sợ hãi

+ Mất khả năng kiểm soát lo âu

+ Bồn chồn không thể thư giãn

+ Khó tập trung chú ý

+ Lo sợ bị mất kiểm soát hoặc sợ chết

·Nghiên cứu của Heimberg (2004): biểu hiện dễ giật mình (68%), giảm tập trung chú ý (61%), bồn chồn kích thích (74%), rối loạn giấc ngủ (38%)

3.Các phương pháp điều trị


3.1.Điều trị bằng tâm lý

- Tư vấn giúp bệnh nhân, gia đình bệnh nhân hiểu được bản chất của rối loạn lo âu ( nguyên nhân, lâm sàng, tiến triển )

-Chiến lược kiểm soát lo âu và giảm stress:

·Liệu pháp nhận thức hành vi

·Tập thư giãn, tập thở, tập khí công, tập yoga.

·Tham gia các hoạt động vui chơi giải trí, các hoạt động thể lực ( để thư giãn hoặc lôi cuốn bệnh nhân )

·Tránh lạm dụng rượu, thuốc ngủ.

3.2.Điều trị bằng thuốc

* Nhóm thuốc Benzodiazepine (BZ)

Tác dụng yên dịu, giải lo âu, gây ngủ

· Tùy thuộc cá thể và liều

· Nhóm có thời gian gian bán huỷ dài (diazepam,prepazepam, clorazepame…):

· Đòi hỏi liều thấp hơn

· Nồng độ trong máu ổn định hơn

· Ít triệu chứng cai

· Có nguy cơ rối loạn vận động

· Nhóm có thời gian gian bán huỷ ngắn ( alprazolam, oxazepam, lorazepam…)

· BZ có tác dụng tốt đối với triệu chứng cơ thể của GAD

· Có hiệu quả trong cả điều trị duy trì

· Cần giảm liều từ từ, không dùng rượu

· Thường có tác dụng sau 4-6 tuần điều trị

· ít nhất 50% bệnh nhân hết các triệu chứng lo âu trong vài tháng

· 1/3 các bệnh nhân không tái diễn lo âu trong 1 năm tiếp theo → giảm và ngừng BZ sau 6 tuần điều trị để phân biệt bệnh nhân đã khỏi với bệnh nhân cần điều trị kéo dài

* Thuốc giải lo âu Buspirone

·Chất chủ vận 5 HT- 1A ( vai trò serotonin trong lo âu )

·Hiệu quảsau 4 tuần ( tương đương với BZ)

·Sau 6 tháng điều trị giảm đến 60% triệu chứng lo âu

·Liều khởi đầu 5mg/ngày, liều tối đa 30mg/ngày

·Ưu thế hơn BZ:

·Không có tác dụng chéo với rượu, thuốc ngủ và BZ khác

·Không có triệu chứng cai.

* Nhóm thuốc chống trầm cảm SSRI

Cơ chế tác động nên hệ serotonin

·Là chọn lựa hàng đầu hiện nay

·Khởi đầu tác dụng nhanh hơn

·Không có tác dụng phụ về tim mạch, kháng cholinergic.

·Liều Sertraline là 50- 200mg/ngày, Paroxetine là 20-60mg/ngày, Escitalopram là 5-20mg/ngày.

·Có hiệu quả tốt trong điều trị GAD; Tỷ lệ đáp ứng:Sertraline 63%. Escitalopram 58%, Paroxetine là 62% (Richard P.S và cs - 2006)

·Nhiều nghiên cứu so sánh:không thấy sự khác biệt về hiệu quả giữa Setraline và Paroxetine, giữa Paroxetine và Escitalopram

* Nhóm thuốc chống trầm cảm SNRI

- Thuốc Venlafaxine XR có hiệu quả rất tốt đối với GAD: nhiều tác giả cho rằng tới 60- 70%.

- Cơ chế tác động nên cả hệ serotonin và noradrenalin

- Khả năng dung nạp tốt, thường có hiệu quả sau 2 tuần điều trị.

- Sau 6 tháng điều trị , giảm đến 70% triệu chứng lo âu

-Liều khởi đầu là 37,5- 75 mg/ngày, tăng dần nếu chưa có đáp ứng. Liều tối đa là 225mg/ngày

·Mirtarapine: 15- 45mg/ngày; an dịu, gây ngủ tăng cân

·Hydroxyzine: 37,5-50mg/ngày; kháng cholinegic, ít sử dụng

·Pregabaline: 150-600mg/ngày

*Các thuốc chống trầm cảm 3 vòng

·Có hiệu quả trong điều trị GAD

·Khởi đầu tác dụng chậm

·Nhiều tác dụng phụ kháng cholinergic

·Imipramine được chỉ định nhiều trong điều trị,

Tác dụng tốt trên các triệu chứng tâm thần của GAD

Liều: 25- 150mg/ngày

*Các thuốc chống loạn thần

·Sulpirid, amisulpride, olanzapine, risperidone, quitiapine…

·Hiệu quả trên rối loạn lo âu lan tỏa, rối loạn hỗn hợp lo âu-trầm cảm.

·Chống loạn thần liều thấp → thay thế BZ và chống trâmg cảm trong điều trị các rối loạn dạng cơ thể

·Liều thấp, ít tác dụng phụ, không gây lệ thuộc thuốc

·Gây tăng cân, rối loạn chuyển hóa

·Chỉ định ngày càng phổ biến trong chăm sóc sức khoẻ ban đầu

TH (Theo BV Tâm thần TW)

Chú ý: Trên đây chỉ là thông tin tham khảo. Nếu có vấn đề thắc mắc , bạn hãy gọi đến tổng đài 1900.6180 hoặc 19008908 để nhận được sự giúp đỡ của các chuyên gia.